- ایجنت هوش مصنوعیچت باتهوش مصنوعی
ایجنت هوش مصنوعی چیست و چه فرقی با چت بات دارد
تعریف ساده، فرقش با چت بات، از چه چیزهایی ساخته شده و اینکه در یک فروشگاه اینترنتی ایرانی چه کاری از دستش برمیآید.
تیم موری
۷ دقیقه مطالعه

خلاصه سریع
ایجنت هوش مصنوعی برنامهای است که یک هدف میگیرد، خودش تصمیم میگیرد چند قدم لازم است و در هر قدم از ابزارهای واقعی سیستم شما استفاده میکند. چت بات متن جواب را میسازد؛ ایجنت کار را هم تمام میکند. برای یک فروشگاه اینترنتی تفاوتشان در یک جمله است: ایجنت به انبار و سفارش شما وصل است.
در فارسی به نمایندهٔ بازیکن فوتبال هم میگویند ایجنت. حالا همان کلمه روی تبلیغ نرمافزار و اسم محصولها هم نشسته و از ده نفر که بپرسید دقیقاً یعنی چه، ده جواب میگیرید. برای همین اینجا هر جا لازم باشد کامل مینویسیم ایجنت هوش مصنوعی.
اول تعریف، بعد فروشگاه اینترنتی. اگر میخواهید خودتان با کد یکی بسازید، بخش «میخواهید خودتان ایجنت بسازید» مال شماست و آنجا چیزی به شما نمیفروشیم.
| سؤال | جواب کوتاه |
|---|---|
| ایجنت هوش مصنوعی چیست؟ | برنامهای که یک هدف میگیرد، خودش مسیر را انتخاب میکند و با ابزار، کار را انجام میدهد. |
| فرقش با چت بات؟ | چت بات متن تولید میکند. ایجنت قبل از جواب دادن، ابزار صدا میزند و داده میخواند. |
| از چه ساخته شده؟ | یک مدل زبانی، چند ابزار، حافظه و یک حلقهٔ تصمیم. |
| خودم بسازم یا بخرم؟ | برای یادگیری و کارهای داخلی بسازید. برای فروشگاه، نگهداریاش گرانتر از خریدنش درمیآید. |
| کجا جواب نمیدهد؟ | تصمیمهای مالی و درمانی، و هر جایی که دادههای خودتان مرتب نیست. |
ایجنت هوش مصنوعی چیست
ایجنت هوش مصنوعی یک مدل زبانی است که به آن اجازهٔ عمل دادهاید. چیزی که از یک دستیار متنی ساده جدایش میکند این است:
- یک هدف میگیرد، مثل «برای این مشتری سایز مناسب را پیدا کن»، نه یک دستور تکمرحلهای.
- خودش تصمیم میگیرد چند قدم تا آن هدف لازم است.
- به ابزارهای بیرونی وصل است: جستوجوی کالا، موجودی انبار، وضعیت سفارش.
- نتیجهٔ هر قدم را میخواند و قدم بعدی را از روی همان انتخاب میکند.
مشتری مینویسد «این کفش را سایز ۴۲ دارید؟». دستیار متنی ساده جواب مؤدبانهای میسازد که هیچ عددی از انبار شما در آن نیست. ایجنت کالا را پیدا میکند، موجودی سایز ۴۲ را میخواند و مینویسد «سایز ۴۲ فقط مشکی مانده».
فرق ایجنت هوش مصنوعی با چت بات
هر دو در یک پنجرهٔ گفتوگو ظاهر میشوند. تفاوت پشت پنجره است.
| چت بات | ایجنت هوش مصنوعی | |
|---|---|---|
| ورودی | یک پیام | یک هدف |
| کاری که میکند | متن جواب را میسازد | ابزار صدا میزند، داده میخواند، بعد جواب میسازد |
| منبع جواب | متنهایی که از قبل به آن دادهاید | دادهٔ زندهٔ انبار و سفارش |
| وقتی جواب را نمیداند | جملههای کلی میگوید | میگردد، یا گفتوگو را به آدم میسپارد |
| معیار موفقیت | جواب داده شد یا نه | کار ا نجام شد یا نه |
در عمل این مرز نرم است و خیلی از چیزهایی که رویشان نوشته چت بات، پشت صحنه ایجنتاند. یک سؤال تکلیف را روشن میکند: به کدام دادهٔ فروشگاه من وصل میشود.
خود چت بات را از پایه میخواهید؟ نوشتهٔ چت بات چیست مکمل همین صفحه است.

یک ایجنت از چه چیزهایی ساخته شده
مدل زبانی
زبان را میفهمد و تصمیم میگیرد کدام ابزار صدا زده شود. این تکه را از یک سرویس بیرونی میگیرید و کمترین بخش کار شماست.
ابزارها
هر کاری که ایجنت اجازه دارد انجام دهد یک ابزار است: جستوجو در محصولات، خواندن موجودی، دیدن وضعیت سفارش. کیفیت ایجنت بیشتر از هر چیزی به کیفیت همین چند ابزار بستگی دارد.
حافظه
باعث میشود مشتری در پیام پنجم مجبور نباشد دوباره بگوید دنبال چه میگشت. حافظه را اشتباه بچینید، ایجنت وسط گفتوگو کالا را گم میکند.
حلقهٔ تصمیم
ابزار را صدا میزند، خروجی را میخواند و تصمیم میگیرد جواب بدهد یا ابزار دیگری را امتحان کند. همین حلقه کار را تمام میکند و اگر مهارش نکنید هزینه را هم بالا میبرد.
میخواهید خودتان ایجنت بسازید
بخش بزرگی از کسانی که این کلمه را جستوجو میکنند دنبال ساختن اند. این چند پاراگراف مال آنهاست و هیچ محصولی در آن نیست.
یک مدل که بتواند ابزار صدا بزند انتخاب کنید، دو سه تابع ساده به آن بدهید، حلقهٔ صدا زدن را بنویسید و همهچیز را لاگ کنید. نسخهٔ اول همینقدر است.
جایی که کار سخت میشود
- دادهٔ خودتان. توضیح محصول ناقص باشد، ایجنت همان نقص را با اعتمادبهنفس تحویل مشتری میدهد.
- ارزیابی. بدون مجموعهای از سؤالهای واقعی که هر بار اجرا کنید، نمیفهمید تغییر آخرتان اوضاع را بهتر کرده یا بدتر.
- هزینه. هر قدم اضافه در حلقه یعنی یک تماس دیگر با مدل، و این عدد بیسروصدا بالا میرود.
- خطای مدل. گاهی چیزی میسازد که در دادهٔ شما نیست و باید با قواعد سفت جلویش را گرفت.
بیشتر وقت یک پروژهٔ ایجنت صرف تمیز کردن داده و ساختن مجموعه تست میشود. انتخاب مدل کوچکترین تصمیم است، هرچند بیشترین بحث سرش میشود.
برای یادگیری یا یک کار داخلی، بسازید. اگر قرار است این ایجنت با مشتری واقعی حرف بزند، حساب نگهداری شبانهروزیاش را هم بکنید.
ایجنت هوش مصنوعی در فروشگاه اینترنتی چه میکند
سؤالهای قبل از خرید شکل ثابتی دارند. موجود هست؟ سایزش چطور است؟ چند روزه میرسد؟ جوابشان در انبار شماست و مشتری به انبار شما دسترسی ندارد. کاری که ایجنت اینجا میکند:
- سؤال را به کالای مشخصی در انبار شما وصل میکند و از روی همان جواب میدهد.
- وقتی مشتری اسم دقیق کالا را نمیداند، از روی توضیحش چند گزینه پیدا میکند.
- وضعیت سفارش را میخواند و همان را میگوید.
- هر جا مطمئن نیست یا موضوع حساس است، گفتوگو را به شما تحویل میدهد.
- روی کانالی جواب میدهد که مشتری همانجاست: سایت، تلگرام، واتساپ یا دایرکت اینستاگرام.
بیشترین سودش شبها و آخر هفتههاست، وقتی کسی پشت پنل نیست.
قبل از خرید یک ایجنت، اینها را بپرسید
| چه چیزی را بپرسید | جواب خوب | علامت خطر |
|---|---|---|
| به کدام دادهٔ من وصل میشود؟ | محصول، موجودی، قیمت و وضعیت سفارش | «متن سایتتان را میخوانیم» |
| وقتی جواب را نمیداند چه میکند؟ | میگوید نمیدانم و به آدم وصل میکند | همیشه یک جواب دارد |
| گفتوگوها را میتوانم ببینم؟ | متن کامل هر گفتوگو در پنل | فقط تعداد پیامها |
| روی پلتفرم من نصب میشود؟ | افزونه یا اتصال رسمی برای همان پلتفرم | «یک کد بدهید به برنامهنویستان» |
| فارسی محاوره را میفهمد؟ | با پیام واقعی مشتریها تست میشود | دمویی که فقط با جملههای کتابی کار میکند |
مشتری ایرانی مینویسد «داداش این هست؟». هر سیستمی که فقط با متن رسمی تست شده باشد، همانجا کم میآورد.
کجا سراغ ایجنت هوش مصنوعی نروید
| موقعیت | چرا جواب نمیدهد | چه کار کنید |
|---|---|---|
| دادههای محصول ناقص یا قدیمی است | ایجنت از روی همان داده جواب میدهد و اشتباه را بزرگتر میکند | اول انبار و توضیحها را مرتب کنید |
| کاتالوگ خیلی کوچک است | چند محصول را مشتری خودش در یک اسکرول میبیند | روی عکس و توضیح خرج کنید |
| موضوع مالی یا درمانی است | اشتباه در این دسته برگشتپذیر نیست | جواب را به آدم بسپارید |
| بیشتر سؤالها بعد از خرید است | کار مرجوعی و شکایت به دسترسی حساب و تصمیم انسانی نیاز دارد | ایجنت را فقط برای مرحلهٔ قبل از خرید بگذارید |
اگر کسی هفتهای یک بار گفتوگوها را نخواند، کیفیت ایجنت آرامآرام افت میکند و شما آخر از همه میفهمید.
جای موری کجاست
موری یک ایجنت فروش برای فروشگاههای اینترنتی ایرانی است. به محصولها و موجودی فروشگاه وصل میشود و روی سایت، تلگرام، بله و واتساپ جواب میدهد. اتصالش برای میکسین، ووکامرس، سازیتو، پرتال و باسلام آماده است.
اگر دنبال ساختن ایجنت خودتان هستید، موری ابزار شما نیست.
سوالهای پرتکرار
ایجنت هوش مصنوعی همان چت بات است؟
نزدیکاند ولی یکی نیستند. چت بات متن جواب را میسازد و ایجنت قبل از جواب دادن به دادهٔ واقعی سیستم شما سر میزند. در عمل خیلی از محصولهایی که اسمشان چت بات است پشت صحنه ایجنتاند.
برای فروشگاه کوچک هم به درد میخورد؟
بستگی به تعداد سؤال دارد، نه تعداد محصول. اگر روزی چند پیام تکراری میگیرید و شبها جواب نمیدهید ارزشش را دارد. اگر پیامها کم است، اول روی عکس و توضیح محصول خرج کنید.
ساخت یک ایجنت چقدر طول میکشد؟
نسخهٔ اول که کار کند چند روز، و نسخهای که جلوی مشتری واقعی آبرو نگه دارد ماهها. بیشتر این زمان صرف مرتب کردن داده و ساختن مجموعه تست میشود.
ایجنت جای پشتیبان انسانی را میگیرد؟
جای سؤالهای تکراری قبل از خرید را میگیرد. مرجوعی و شکایت همچنان کار آدم است و یک ایجنت خوب خودش این موارد را به شما تحویل میدهد.
فارسی را به اندازهٔ انگلیسی خوب میفهمد؟
فارسی رسمی مشکلی ندارد. جایی که تفاوت خودش را نشان میدهد فارسی محاوره و غلط تایپی است، و آن بیشتر به تست شدن سیستم با پیام واقعی مشتریها بستگی دارد تا به خود مدل.
ایجنت هوش مصنوعی یعنی یک مدل زبانی که اجازه دارد در سیستم شما کار کند، و ارزشش به اندازهٔ ابزارها و دادههایی است که به آن دادهاید. برای یک فروشگاه اینترنتی، سؤال درست این است که این ایجنت به موجودی و سفارش من وصل میشود یا نه.
بعد از این چه بخوانیم

۷ دقیقه مطالعه
چت بات چیست و برای فروشگاه اینترنتی چه کاری میکند
نرمافزاری که به جای شما با مشتری حرف میزند. دقیقاً چه کاری میکند، جواب را از کجا میآورد و کجا وقت تلف کردن است.

۸ دقیقه مطالعه
ساخت ربات فروشگاهی تلگرام، از BotFather تا جواب دادن خودکار
گرفتن توکن از BotFather چند دقیقه طول میکشد؛ کار اصلی از جایی شروع میشود که باید چیزی پشت آن ربات جواب بدهد.

۶ دقیقه مطالعه
هوش مصنوعی برای کسب و کار، از کجا شروع کنیم
به جای گشتن دنبال «بهترین هوش مصنوعی»، از یک کار مشخص شروع کنید. با اعداد واقعی سه فروشگاه ایرانی: کدام کار جواب میدهد و کدام نه.

